Ürotelyal Karsinom

Ürotelyal karsinom, mesane başta olmak üzere idrar yollarının iç yüzeyini döşeyen ürotelyal hücrelerden gelişen bir kanser türüdür. En sık mesanede görülür ve yüzeyel (kas tutmayan) veya kas invaziv formları bulunur. Hastalığın seyri, tümörün evresine ve derecesine göre değişir.

Ürotelyal Karsinom Nedir?

Ürotelyal karsinom, idrar yollarını kaplayan ürotelyum tabakasından köken alan malign bir tümördür. Mesane, üreterler, renal pelvis ve nadiren üretra bu kanserin gelişebildiği anatomik alanlardır. Olguların büyük çoğunluğu mesane yerleşimlidir.

Karsinom İyi Huylu Mudur?

Hayır. Karsinom terimi kötü huylu (malign) tümörleri ifade eder.
Ancak ürotelyal karsinomlar erken evrede yakalandığında yüzeyel seyirli olabilir ve uygun tedavi ile uzun süre kontrol altında tutulabilir.

Papiller Ürotelyal Karsinom Yüksek Dereceli Ne Demektir?

Yüksek dereceli papiller ürotelyal karsinom, hücresel yapısı daha bozulmuş ve kas tabakasına ilerleme riski daha yüksek olan bir tümör tipini ifade eder. Bu hastalarda nüks ve progresyon riski düşük dereceli tümörlere göre daha fazladır ve daha yakın takip gerekir. Daha detaylı bilgi için Non-invaziv Papiller Ürotelyal Karsinom sayfasını ziyaret edin.

Ürotelyal Karsinom Nerelerde Görülür?

Ürotelyal karsinom, en sık mesanede görülür; bununla birlikte böbrek pelvisi, üreterler ve üretra gibi idrar yollarının diğer bölümlerinde de gelişebilir. Ürotelyum adı verilen hücre tabakası idrar yollarının tamamında bulunduğu için, kanser bu anatomik bölgelerin herhangi birinde ortaya çıkabilir.

Ürotelyal Karsinom Türleri Nelerdir?

Ürotelyal karsinomlar klinik ve patolojik özelliklerine göre sınıflandırılır:

• Non-invaziv (Ta): Kas tabakasına ilerlememiş yüzeyel tümörler

• T1: Lamina propriayı tutan ancak kas invazyonu olmayan tümörler

• Kas invaziv: Mesane kas tabakasına ilerlemiş tümörler

• Papiller / Düz (CIS): Büyüme paternine göre alt tipler

Risk Faktörleri Nelerdir?

Ürotelyal karsinomlar için bir dizi risk faktörü bulunmaktadır. En önemli risk faktörlerinden biri sigara içmektir; sigara, mesane kanserinin başlıca tetikleyicisi olarak bilinir, çünkü içindeki zararlı kimyasallar idrarla atıldıkça mesane duvarında birikerek kanser hücrelerinin oluşumuna yol açabilir.

Ayrıca, kimyasal maddelere maruz kalma, özellikle boya, kauçuk, tekstil ve plastik sanayilerinde çalışanlarda bu riskin arttığı görülür. Genetik yatkınlık, ailesel mesane kanseri öyküsü ve bazı genetik bozukluklar da hastalığın gelişme olasılığını artırabilir.

İleri yaş, erkek cinsiyet ve beyaz ırk, ürotelyal karsinom için diğer belirgin risk faktörleridir. Ayrıca, idrar yolu enfeksiyonları, taşlar veya sürekli mesane irritasyonları gibi durumlar da kanserin gelişimine zemin hazırlayabilir.

Risk faktörleri;

• Sigara içmek (mesane kanserinin en yaygın risk faktörüdür)
• Kimyasal maddelere maruz kalma (özellikle arabanın yakıt endüstrisinde çalışanlar için)
• İleri yaş
• Erkek cinsiyet
• Genetik faktörler ve ailesel öykü
• İdrar yolu enfeksiyonları veya taşları gibi uzun süreli irritasyonlar.

Ürotelyal Karsinom Belirtileri

Ürotelyal karsinomun en yaygın belirtisi kanlı idrardır (hematüri), ancak hastalığın ilerlemesiyle birlikte idrar yaparken ağrı, sık idrara çıkma, idrarda pıhtılar, pelvik ağrı veya bel bölgesinde rahatsızlık da görülebilir. Erken evrelerde belirgin bir belirti göstermeyebilir, ancak tümör büyüdükçe veya yayılmaya başladıkça daha belirgin semptomlar ortaya çıkabilir.

Ayrıca, idrar yolu tıkanıklığına bağlı olarak idrar yapma zorluğu, halsizlik ve kilo kaybı gibi genel sağlık sorunları da gelişebilir. Tanı koymak için genellikle idrar testleri, görüntüleme yöntemleri ve biyopsi gerekebilir.

Belirtiler;

• İdrarda kan (hematüri)
• Sık idrara çıkma veya idrar yaparken ağrı
• Pelvik ağrı
• İdrar yapmada güçlük veya engellenme hissi

Ürotelyal Karsinomun Tanısı Nasıl Konur?

Tanı sürecinde şu yöntemler kullanılır:

• Sistoskopi: Mesane içinin doğrudan değerlendirilmesi

• TUR-M: Tümörün çıkarılması ve patolojik inceleme

• Patoloji raporu: Evre ve tümör derecesinin belirlenmesi

• Gerekli olgularda idrar sitolojisi ve görüntüleme yöntemleri

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, tümörün yerleşimi, evresi ve hastanın genel sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Erken evrelerde, mesane içindeki tümörler cerrahi olarak çıkarılır. Bu, transüretral rezeksiyon (TUR) adı verilen bir yöntemle yapılır. Eğer kanser daha ileri evrelerdeyse, mesane veya ilgili organların daha geniş cerrahi çıkarılması gerekebilir. Ayrıca, kemoterapi ve immünoterapiler, özellikle kanserin mesaneye yayılması durumunda, tedaviye eklenebilir.

Bazı hastalar için intravezikal tedavi (idrar yolu içine ilaç uygulama) de uygulanabilir. BCG veya kemoterapi, kanserin yayılmasını veya tekrar etmesini engellemek için verilebilir. İleri evrelerde, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapiler de tedavi seçenekleri arasında yer alır. Tedavi süreci, hastalığın yayılma derecesine ve hastanın tedaviye verdiği yanıta göre belirlenir, bu nedenle her hasta için bireyselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturulması önemlidir.

Sonuç

Ürotelyal karsinom, erken teşhis ve uygun tedavi ile yönetilebilen bir kanser türüdür, ancak ilerlemiş vakalarda daha karmaşık bir tedavi süreci gerektirir. Tedavi seçenekleri, tümörün evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre özelleştirilir. Cerrahi müdahale, kemoterapi, immünoterapiler ve hedefe yönelik tedaviler, hastaların yaşam kalitesini artırmayı ve hastalığı kontrol altına almayı hedefler. Düzenli takip ve erken müdahale, ürotelyal karsinomun başarılı bir şekilde yönetilmesinde kritik rol oynar. Ayrıca, yeni tedavi yöntemlerinin ve klinik araştırmaların gelişmesi, gelecekte hastalar için daha etkili ve hedeflenmiş tedavi olanakları sunma potansiyeline sahiptir.

Kaynaklar:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536923/
2. https://radiopaedia.org/articles/urothelial-carcinoma-urinary-bladder

Prof. Dr. Yusuf İlbey

Üroloji Doktoru
İlgi alanları arasında mesane kanseri ve yapay mesane bulunmaktadır. Hastalarına tıbbi değerlendirmeleri doğrultusunda tedavi sürecine katkı sağlamaktadır.

Tüm Yazıları Oku | Randevu Al