mesane kanseri

Mesane kanseri nedir? Mesane kanseri ya da mesane tümörü, idrar kesesinden köken alan bir hastalıktır. İdrar kesesi, kaslardan oluşan içi boş ve esnek bir organdır. Mesane, böbrekler, üreterler ve üretra birlikte idrar yollarını oluşturur. Böbrekler kanı süzerek, içindeki zararlı maddeleri idrar ile vücuttan atar.  Böbreklerin kanı süzmesiyle oluşan idrar, üreter adı verilen idrar kanallarıyla mesaneye taşınır. Mesane içinde depolanan idrar, daha sonra işeme ile vücut dışına atılır. İdrar yapma sırasında mesane kasları kasılır ve içinde depoladığı idrarı üretra adı verilen idrar kanalıyla vücuttan dışarı atılmasını sağlar.

Mesane kanserinin kesin nedeni tam olarak belli değildir. Kanser hastalığı, hücrelerin bölünüp çoğalmasının kontrolsüz bir hale gelmesi sonucu oluşur. Mesanenin içini döşeyen tabakada bulunan hücreler, bir takım nedenlerden dolayı bölünerek çoğalmaya başlar. Normal bir şekilde büyüyen ve bir süre sonra da ölen bu sağlıklı hücrelerden farklı olarak, kanser hücreleri kontrolsüz bir şekilde büyür ve sağlıklı hücreler gibi ölmezler. Sürekli çoğalan kanser hücreleri daha sonra sağlıklı hücreleri istila etmeye ve onlara yaşam hakkı tanımamaya başlar. Bu anormal hücreler bir araya gelerek mesane kanserini oluşturur.

Mesane Kanserinin Türleri Nelerdir?

mesane kanseri yuzeyel derin mesane tumoru 600x600 1

Mesane kanserinin farklı türleri vardır. Mesane kanserlerinin yaklaşık % 95’ini ürotelyal karsinom adı verilen bir tür oluşturur. Ürotelyum, mesanenin içini döşeyen hücre tabakasıdır. Mesane tümörü bu hücrelerden kaynaklanır. Mesanede kanser hücreleri sadece bu tabakada bulunuyorsa, buna kası tutmayan (yüzeysel) mesane tümörü denir. Kanser hücreleri bu tabakayı aşıp, mesane duvarını oluşturan kaslara ulaştıysa, buna da kası tutan (derin) mesane tümörü denir. Kanser hücreleri mesane duvarını da aşmış, mesaneye yakın bölgelerde yayılmış olan mesane kanserine lokal ileri mesane tümörü denir.  Kanser hücreleri vücudun mesaneden uzak bölgelerine, diğer organlara sıçramışsa buna metastatik mesane kanseri adı verilir.

Mesane Kanseri Nedir? Risk Faktörleri Nelerdir?

Yapılan araştırmalar, mesanede kanser gelişimi için birkaç risk faktörü olduğunu belirlemiştir. Bunlardan bir veya daha fazlasına sahip olmak, bir kişide mesanede kanser gelişme olasılığını artırır, ancak kişinin mutlaka mesane kanseri olacağı anlamına da gelmez. Mesane tümörü için yaş, cinsiyet ve etnik köken gibi bazı risk faktörleri, kişinin kontrol edemeyeceği risk faktörleridir. Yaşlı olmak ve erkek olmak mesanede kanser gelişim riskini artırmaktadır.

Mesanede kanser gelişimi için kontrol edilebilecek olan başka risk faktörleri de vardır. Örneğin, sigara ve tütün kullanımı bunlardandır. Sigara içmeyenlerin, sigara içenlere göre mesane kanserine yakalanma olasılığı yaklaşık üç kat daha azdır. İşi gereği zararlı kimyasal maddelere maruz kalmak da bir risk faktörüdür. İçme sularında arsenik veya aşırı klor olması mesane tümörü riskini artırabilir.

Mesane Kanseri Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Mesane kanserinde en sık görülen belirti idrarda kan görülmesidir. Mesane kanseri olan hastaların % 80 ile % 90’ında idrarda kan görülür. Bu bazen mesane kanserinin tek belirtisi olabilir.

Mesane kanserinin diğer belirtileri arasında normalden daha sık idrara çıkma ihtiyacı, idrar yaparken veya sonrasında ağrı veya yanma hissi, acil idrara çıkma ihtiyacı ve idrara çıkma zorluğu bulunmaktadır.

Mesane Kanseri Nedir? Tanısı Nasıl Konur?

  • Mesane kanserinin tanısında kullanılan tetkikler şunlardır;
  • Hastanın şikayetlerinin dinlenmesi,
  • Hastanın muayene edilmesi
  • İdrar tahlili
  • Sistoskopi
  • Mesane biyopsisi
  • Ultrason

Mesane Kanseri Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Mesane kanserinin tedavisi hastalığın bulunduğu evreye ve hastanın sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Tedavi seçenekleri şunlardır;

Kapalı Ameliyat (TUR Mesane)

Üretradan özel bir alet ile idrar kesesine girilir. Mesane içindeki kanser dokusu elektrikli bir tel aracılığıyla kesilerek temizlenir. TUR ameliyatında çıkarılan parçalar patoloji laboratuvarında incelenir. Bu inceleme sonucuna göre, yüzeyel olan mesane kanserlerinde kanserin yeniden gelişimini yani tekrarlamasını azaltmak amacıyla mesane içine 6 hafta boyunca, haftada bir BCG ya da Mitomycin-C gibi ilaçlar verilmektedir.

Sistektomi

Sistektomi, idrar kesesinin çıkarılmasıdır. Radikal sistektomi, mesane kasını tutmuş olan mesane kanserinin tedavisinde en etkili tedavi yöntemidir. Bazen mesane içindeki kanser kasa sirayet etmese bile eğer çok büyükse radikal sistektomi uygulanır.  Ameliyatta kanser dokusuyla birlikte tüm mesane çıkarılır. Mesane ile birlikte, mesanenin etrafındaki yağ tabakası, böbreklerden mesaneye gelen idrar kanallarının uç kısımları da çıkarılır. Erkek hastalarda, prostat, meni kesesi ve gerekli durumlarda üretra adı verilen idrar kanalı tümüyle çıkartılır. Kadın hastalarda ise rahim, yumurtalık tüpleri, yumurtalıklar ve vajina tamamen ya da bir kısmı olmak üzere çıkarılır.

Lenf Bezlerinin Alınması

Radikal sistektomi ameliyatında, leğen boşluğunda bulunan mesane ile ilişkili olan lenf bezeleri de çıkarılır. Buna pelvik lenf nodu diseksiyonu adı verilir. Amaç lenf bezlerine kanser yayılmışsa temizlemektir.

Yapay Mesane

Mesane çıkarıldıktan sonra uygulanır.  Yapay mesane, bağırsaklardan yapılan mesanedir. Yeni mesane, ortotopik mesane ya da neobadder olarak da bilinir.  Yapay mesane için bağırsaktan alınan yaklaşık 50 cm uzunluğundaki bir bağırsak parçası kullanılır.  Bu parça bir kese haline dönüştürülür. Buna yapay mesane denir. Her iki böbrekten mesaneye idrar getiren kanallar, bu yeni oluşturulan bağırsak mesaneye bağlanır. Böylece idrar burada toplanır. Yeni mesanenin bir ucu da idrar yoluna dikilir.  Hastaların bazıları, yeni mesanedeki idrarı boşaltmakta güçlük çekebilir. Bu durumda, hasta aralıklarla idrar sondası  kullanarak yeni mesanesini boşaltır.

Mesane Kanseri Nedir? Radyoterapi (Radyasyon, Işın Tedavisi) İle Tedavisi Nasıldır?

Radyasyon tedavisi, yüksek enerjiye sahip X ışınları kullanarak kanser hücrelerinin öldürülmesidir. Işın tedavisi vücudun dışındaki ya da içindeki bir kaynaktan verilebilir. Dışarıdan uygulanan ışın tedavisinde, vücudun dışında bulunan bir radyasyon cihazından mesanenin olduğu bölgeye radyasyon ışınları gönderilir. İçeriden uygulana ışın tedavisinde ise, iğne ya da çekirdekçikler yüklenmiş olan radyoaktif maddeler, kanser dokusu içine ya da yakınındaki bir yere yerleştirilir.

Mesane Tümörü Tedavisinde Kemoterapi (İlaç Tedavisi)

Kemoterapi, bir takım ilaçlar ile kanser hücresinin öldürülmesi ya da çoğalmasının durdurulması işlemidir. İlaçlar, ağız yoluyla ya da iğne ile damardan verilir. Verilen ilaç tüm vücuda yayıldıktan sonra kanser dokusundaki hücrelere ulaşarak etkisini gösterir. Buna sistemik kemoterapi denir. Bazen ilaçlar doğrudan kanserli hücrelerin bulunduğu organa ya da bölgeye verilir. Buna ise bölgesel kemoterapi denir.
Mesane tümöründe, TUR ameliyatında, mesane içindeki tümörlü dokunun tamamen kazınıp temizlenir. Ancak mesane içine belirli aralıklarla verilen kemoterapi ya da immünoterapi ilaçları ile kanserin tekrar etme riski en aza indirilir. Böylece, eski kanser alanından ya da mesanenin başka bir yerinden yeni mesane kanseri gelişimi önlenmiş olur. Mesane içine uygulanan bu ilaçlarla, bu tekrarlama riski azaltılmaktadır.