İdrarda Kan Görülmesi

İdrarda kan görülmesi (hematüri), idrarda normalden fazla kırmızı kan hücresinin bulunması sonucu idrarın kırmızı, pembe veya kahverengi renge dönmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Enfeksiyon, taş, prostat hastalıkları veya mesane kanseri gibi birçok nedenlere bağlı olarak görülebilir.

İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri): Nedir ve Ne Anlama Gelir?

İdrardan Kan Gelmesi

İdrarda kan görülmesi (hematüri), idrarda normalden fazla kırmızı kan hücresinin bulunması durumudur. İdrarın renginin kırmızı, pembe veya kahverengiye dönmesine yol açabilir. Hematüri, gözle görülebilen makroskobik hematüri veya sadece testlerle tespit edilen mikroskobik hematüri şeklinde ortaya çıkabilir.

İdrarda kan görülmesi her zaman ciddi bir hastalığı göstermese de, böbrekler, mesane, prostat ve idrar yollarını etkileyen çok sayıda durumun belirtisi olabilir. Bu nedenle tıbbi değerlendirme önemlidir.

İdrarda Kan Görülmesi Mesane Kanserinin Belirtisi Midir?

En sık görülen mesane kanseri belirtisi idrarda kanamadır. Kanama çoğu zaman ağrısızdır ve genellikle makroskobik hematüri şeklinde karşımıza çıkar. Bazı hastalarda kanama sadece idrar tahlilinde fark edilen mikroskobik hematüri şeklinde olabilir.

Mesane kanseriyle ilişkili kanama:

• Genellikle ağrısızdır

• Bazen pıhtılı olabilir

• Aralıklı olabilir (bir kez olup kaybolabilir)

Ancak idrarda kan görülmesi yalnızca mesane kanserine özgü değildir.

Mesane Kanseri Dışında İdrarda Kan Görülmesine Neden Olan Durumlar

İdrarda kan görülmesi her zaman mesane kanserine bağlı olmaz. Başka nedenlerden dolayı da idrarda kan görülebilir. İdrarda kan görülmesi aşağıdaki durumlarda da olabilir;

Böbrek ve idrar yolu taşları

Böbrek veya üreterde oluşan taşlar hareket ederken idrar yolunun iç yüzeyini tahriş eder. Bu tahriş, mukozada küçük çizilmelere ve damarların açılmasına neden olarak idrarda kan görülmesine yol açabilir. Taşın büyüklüğü ve idrar kanalındaki sıkışma derecesi kanamanın şiddetini etkileyebilir. Ağrı, yanma ve ani başlayan şiddetli yan ağrısı (renal kolik) tabloya eşlik edebilir.

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE)

Sistit, üretrit veya böbrek enfeksiyonu (piyelonefrit) gibi durumlarda idrar yollarında iltihaplanma olur. Bu iltihap, bölgedeki ince damarların hassaslaşmasına ve kolayca kanamaya neden olabilir. Ateş, yanma, sık idrara çıkma ve kötü kokulu idrar sık görülen belirtilerdir. Daha detaylı bilgi için idraryoluenfeksiyonu.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

İdrar yolu enfeksiyonları hakkında daha detaylı bilgi için idraryoluenfeksiyonu.com web sitesini ziyaret edin.

Prostat hastalıkları

• BPH (prostat büyümesi)

• Prostatit

• Prostat kanseri

idrar çıkış yolunda daralmaya veya iltihaplanmaya neden olabilir. İdrarın zorlanarak çıkması ve bölgedeki damarların basınca maruz kalması idrarda kan görülmesine yol açabilir. Prostat hastalıkları idrar akışındaki bozulma ve damar basıncı kanamaya neden olabilir. İdrarda kan prostat belirtisi olabilir. Prostat hastalıkları ile ilgili daha detaylı bilgi almak isterseniz prostathastalşklari.com sitesini ziyaret edin.

Yaralanmalar ve Travmalar

Böbrek, mesane veya üretra bölgesine alınan darbeler, düşmeler, spor yaralanmaları veya kateter takılması gibi girişimler idrar yollarında doku hasarına yol açabilir. Bu hasar sonucunda idrarda kanama görülebilir. Travma sonrası kanama hafif olabileceği gibi ciddi yaralanmalarda belirgin (makroskopik) hematüri oluşabilir.

Üretra Darlıkları ve İdrar Yolu Tıkanıklıkları

Üretra darlığı veya idrar yolunun herhangi bir seviyesinde oluşan tıkanıklık, idrar akımının bozulmasına neden olur. Artan basınç, idrar yolu duvarındaki ince damarların çatlamasına yol açarak kanamaya sebep olabilir. Tekrarlayan İYE, zayıf akım ve idrarı tam boşaltamama duruma eşlik edebilir.

Böbrek Enfeksiyonları (Piyelonefrit)

Böbreğin iltihabi enfeksiyonunda ateş, yan ağrısı, bulantı-kusma ve idrarda kan görülebilir. Enfeksiyon böbrek dokusunu etkilediği için kanama daha belirgin olabilir. Tedavi edilmeyen durumlarda enfeksiyon ilerleyebilir ve daha ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Kanama bozuklukları ve ilaçlar

Kan Sulandırıcı İlaçlara Bağlı İdrar Kanaması

• Kan sulandırıcı ilaçlar

• NSAID’ler

• Pıhtılaşma bozuklukları

• Vitamin K eksikliği

Kan sulandırıcı ilaçlar (örneğin warfarin, aspirin, klopidogrel) veya NSAID grubu ağrı kesiciler, idrar yollarındaki ince damarların daha kolay kanamasına neden olabilir. Pıhtılaşma bozuklukları, trombosit düşüklüğü ve Vitamin K eksikliği de hematüriye zemin hazırlar. Bu durumlarda kanama genellikle yaygın ve tekrarlayıcı olabilir.

Damar iltihabı yapan hastalıklar (örneğin Henoch-Schönlein Purpurası – HSP) idrar yollarındaki küçük damarları etkileyerek kanamaya yol açabilir. Bu hastalıklarda cilt döküntüleri, eklem ağrısı ve böbrek fonksiyon bozuklukları da görülebilir.

Böbrek ve Üreter Tümörleri

İdrarda kan görülmesi bazen mesane dışında böbrek ve üreter tümörlerinde de görülen bir bulgudur. Kanama genellikle ağrısızdır ve tekrarlayıcı olabilir. Bu nedenle özellikle ağrısız ve tekrarlayan hematüride altta yatan tümör olasılığı mutlaka değerlendirilmelidir.

Aşırı Fiziksel Aktivite

İdrarda kan görülmesi yoğun egzersiz, uzun mesafe koşu veya vücudu zorlayan aktivitelerde de görülebilir. Bunun nedeni, idrar yolu mukozasında geçici tahriş ve böbreğe giden kan akımında kısa süreli değişikliklerdir. Genellikle birkaç saat içinde kendiliğinden düzelir.

İdrarda Kan Görmek Her Zaman Ciddi Bir Durum Mudur?

Hematüri bazen geçici bir durum olabilir; ancak tekrarlaması, şiddetli olması veya ağrı, ateş, yanma, pıhtı gibi bulgularla birlikte olması daha ciddi bir hastalığa işaret edebilir.

Bu nedenle hematüri her zaman tıbbi değerlendirme gerektirir.

İdrarda Kan Görülünce Hangi Testler Yapılır?

Tanı için kullanılan temel yöntemler:

• İdrar tahlili (mikroskobik inceleme)

• İdrar kültürü

• Ultrasonografi

• Bilgisayarlı tomografi (BT)

• Sistoskopi

• PSA testi ve prostat muayenesi

• Gerekirse böbrek biyopsisi

Hangi testlerin yapılacağı, hastanın yaşı, cinsiyeti, eşlik eden şikâyetleri ve risk faktörlerine göre değişir.

Hamilelikte İdrarda Kan Görülmesi

Gebelikte idrarda kan görülmesi genellikle normal değildir. Enfeksiyon, taş veya idrar yollarına bası gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu nedenle hamilelikte hematüri mutlaka değerlendirilmelidir.

İdrarda Kan Görülmesinin Tedavisi

İdrarda kan görülmesinin tedavisi, kanamaya yol açan temel nedeni belirlemeye dayanır. Her hastada aynı yaklaşım uygulanmaz; değerlendirme sonrası kişiye özel bir plan yapılır.

• İdrar yolu enfeksiyonu saptanırsa uygun antibiyotik tedavisi uygulanır.

• Böbrek veya idrar yolu taşı tespit edilirse taşın boyutu ve yerine göre medikal veya cerrahi yöntemler değerlendirilir.

• Prostat hastalıklarında (BPH, prostatit veya prostat kanseri), ilgili soruna yönelik özel tedavi seçenekleri planlanır.

• Tümör şüphesi bulunan durumlarda gerekli görüntüleme, sistoskopi ve patolojik incelemeler sonrası uygun tedavi belirlenir.

• Kanama bozukluğu veya ilaç kullanımına bağlı hematüri durumunda ilgili tedavi düzenlemesi yapılır.

Tedavi süreci, hekiminiz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda kişiye göre şekillenir. Altta yatan neden erken dönemde belirlenirse sonuçlar genellikle daha başarılı olur.

İdrarda Kan Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Kanamanın nedeni enfeksiyon, taş, tümör veya kanama bozukluğu gibi durumlardan biri olabilir. Tedavi edilmediğinde bu hastalıklar ilerleyebilir. Bu nedenle erken değerlendirme önemlidir.

Sonuç

İdrarda kan görülmesi, geçici nedenlere bağlı olabileceği gibi mesane kanseri, böbrek hastalıkları veya idrar yolu tıkanıklıkları gibi ciddi durumların da belirtisi olabilir. Kanamanın kaynağının belirlenmesi için tıbbi değerlendirme şarttır.

İletişim kanallarından bize ulaşarak şikâyetleriniz hakkında bilgi alabilir, değerlendirme süreci ve tanı yöntemleri konusunda merak ettiğiniz konuları sorabilirsiniz. Paylaştığınız bilgiler yalnızca tıbbi değerlendirme amacıyla işlenir.

Bilgilendirme

Bu sayfadaki bilgiler, idrarda kan görülmesi (hematüri) hakkında genel tıbbi bilgilendirme amacı taşır. Her hastanın durumu farklı olabileceği için bu içerik kesin tanı ve tedavi önerisi niteliği taşımaz. Şikâyetleriniz varsa veya idrarda kan görüyorsanız, kişisel değerlendirmeniz ve uygun tedavi planının oluşturulması için bir üroloji uzmanına başvurmanız önemlidir.

Kaynak:

1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/blood-in-urine/symptoms-causes/syc-20353432
2. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15234-hematuria
3. https://www.nhs.uk/symptoms/blood-in-urine/

Prof. Dr. Yusuf İlbey

Üroloji Doktoru
İlgi alanları arasında mesane kanseri ve yapay mesane bulunmaktadır. Hastalarına tıbbi değerlendirmeleri doğrultusunda tedavi sürecine katkı sağlamaktadır.

Tüm Yazıları Oku | Randevu Al